Batonowanie

Często widać to w recenzjach na YouTube: batonowanie nożem z głownią stałą. Duże i małe noże są poddawane „brutalnym” testom. Czy to jednak dobry pomysł? Od czego zależy, czy nóż to wytrzyma, czy nie? Już wyjaśniamy!

Co to jest batonowanie?

Batonowanie polega na rozłupywaniu kawałka drewna przez uderzanie innym kawałkiem drewna w nóż. Nóż służy wtedy jako klin. Dzięki temu łatwo przygotujesz małe kawałki drewna do rzeźbienia i do rozpalania ognia.

Nóż nie jest najlepszym narzędziem!

Warto wiedzieć, że nóż nie jest najlepszym narzędziem do rozłupywania drewna. Do tego zadania znacznie lepiej nadaje się siekiera. Ze względu na swoją konstrukcję, w której wykorzystujesz długość trzonka i wagę głowicy do nabrania pędu, siekiera z łatwością rozłupuje nawet najtwardsze gatunki drewna. Przy batonowaniu wszystko opiera się na sile mięśni.

Dlaczego w ogóle stosować batonowanie drewna?

Batonowanie jako technika jest niezastąpiona w sytuacjach survivalowych. W takich sytuacjach nie decydujesz przecież o tym, czy masz pod ręką siekierę, czy nie. Może też ograniczać Cię maksymalna waga ekwipunku, który możesz zabrać ze sobą. Właśnie wtedy przydaje się opanowanie tej techniki i noszenie noża, którego naprawdę da się do tego użyć.

Co ciekawe, wiele filmów i artykułów o bushcrafcie często pokazuje batonowanie. Naprawdę dziwne. W przeciwieństwie do sytuacji survivalowych, wybierając bushcraft, sam decydujesz się wyjść w teren. Sam decydujesz więc także, co zabrać ze sobą. Siekiera powinna wtedy należeć do podstawowego wyposażenia.

Czy wszystkich noży z głownią stałą można używać do batonowania drewna?

W skrócie: nie. Jest wiele noży z głownią stałą, które ze względu na projekt, konstrukcję lub użyte materiały nie są stworzone do wytrzymywania obciążeń towarzyszących batonowaniu. Przykładowo głownia może mieć cienki szlif. Świetnie sprawdza się jako nóż myśliwski, ale znacznie gorzej, gdy ma pełnić funkcję siekiery. Mówimy tu głównie o nożach ze szlifem wklęsłym, oczywiście z wyłączeniem wyjątków.

Wiele głowni ze stali węglowej dobrze znosi uderzenia. Odporne na korozję typy stali mają jednak nieco większy problem z pochłanianiem takich uderzeń. Jedno pozostaje niezmienne: nóż musi być odpowiednio gruby. Przyjmuje się, że grubość ostrza powinna wynosić co najmniej 3 mm, aby mieć pewność, że nóż pozostanie w jednym kawałku. Musi to też być nóż z konstrukcją full tang. To po prostu najmocniejsze rozwiązanie.

Przy okazji! Batonowanie nożem składanym to zawsze zły pomysł! Nie ma znaczenia, jak solidnie wygląda nóż składany. Konstrukcja blokady i zawiasu po prostu tego nie wytrzyma, a to prosty sposób, żeby pozbyć się palców

Batonowanie a gwarancja

Często widzimy, że batonowanie się nie udało. Odłamał się fragment krawędzi tnącej. Rozumiemy, że to musi boleć, ale często nie jest to objęte gwarancją. W końcu oczekujesz od noża, czyli narzędzia tnącego, że będzie rozłupywał drewno. Nie do tego został zaprojektowany nóż. Dlatego uznaje się to za „niewłaściwe użytkowanie”. W wielu przypadkach gwarancja obejmuje wady materiałowe i produkcyjne. Nie obejmuje natomiast uszkodzeń powstałych podczas użytkowania ani normalnego zużycia. Oczywiście są wyjątki. Niektórzy producenci projektują noże tak, aby w sytuacji survivalowej nadawały się także do batonowania. Firma taka jak ESEE oferuje z kolei dożywotnią gwarancję na niemal wszystko.

Nawet jeśli spodziewasz się, że nóż sobie z tym poradzi, coś wciąż może pójść nie tak. Możesz na przykład trafić na wyjątkowo twardy sęk. Albo na gwóźdź, pocisk lub kamień. Pamiętaj też, że jeśli drewno leżało na ziemi, często będzie zawierać piasek lub małe kamienie. Dla krawędzi tnącej to nic dobrego. Krawędź tnąca także jest pewnym „zasobem”. Przez batonowanie „zużywasz” ostrość krawędzi tnącej, którą możesz przecież wykorzystać do czegoś innego.

Które noże świetnie nadają się do batonowania?

Są też noże, co do których wiemy, że świetnie sprawdzą się przy batonowaniu. Przygotowaliśmy listę kilku z nich. Uwaga: chodzi wyłącznie o noże, które naszym zdaniem dobrze nadają się do batonowania. Warunki gwarancji nie są tu brane pod uwagę.

Wniosek

Mamy nadzieję, że te informacje pozwoliły Ci lepiej zrozumieć, czego można się spodziewać podczas batonowania. Nasza rada: zabierz siekierę. Lepiej zadbać o bezpieczeństwo niż potem żałować!