Jak naostrzyć nożyce?

Być może nie zdajesz sobie z tego sprawy, ale nożyce kuchenne to jedno z najczęściej używanych narzędzi w kuchni. Używasz ich do cięcia papieru, kartonu czy folii aluminiowej, ale być może także ziół, warzyw, a nawet mięsa i ryb. Nic więc dziwnego, że z czasem ostrza nożyc tracą ostrość. Zauważysz to, gdy trzeba użyć większej siły i nie da się już przeciąć za jednym razem od nasady do czubka nożyc. W takim przypadku pozostaje już tylko jedno: naostrzyć nożyce.

Przy ostrzeniu nożyc obowiązuje ta sama zasada co przy ostrzeniu noży: bez trudu zrobisz to samodzielnie. To, jak to zrobisz, zależy głównie od stanu krawędzi tnących. Jeśli zauważysz, że cięcie nie jest już tak łatwe jak wcześniej, ale nadal jest możliwe, czasem wystarczy już samo cięcie papieru ściernego. Użyj obu części nożyc, aby przeciąć kawałek papieru ściernego pięć do dziesięciu razy (ziarnistość nie ma tu większego znaczenia), a zauważysz, że będą działać o wiele lepiej. Jeśli jednak zależy Ci na efektach ostrości brzytwy albo nożyce są tak tępe, że nie przetną nawet kartki papieru, pora sięgnąć po cięższy kaliber. Czas wyjąć osełkę.

Ostrzenie na osełce

Ostrzenie nożyc na osełce nie wygląda tak samo jak ostrzenie noży. W końcu większość noży kuchennych, poza nożami japońskimi, ma ostrze szlifowane dwustronnie. Krawędź tnąca ma wtedy kształt litery V. W przypadku nożyc jest inaczej, ponieważ mają dwa ostrza. Oba ostrzy się „tylko” od wewnętrznej strony, co określa się też jako szlif „chisel”. Jeśli chcesz naostrzyć nożyce, najlepiej je rozkręcić i potraktować obie części jak osobne „noże”. Dzięki temu naostrzenie całej krawędzi będzie znacznie łatwiejsze. Dodatkowo podczas ostrzenia nie skaleczysz się drugą częścią nożyc.

Zacznij od wyboru odpowiedniej osełki. Jeśli nożyce wymagają tylko lekkiego podostrzenia, użyj drobnej osełki (o ziarnistości 1000 lub wyższej). Jeśli nożyce są dość tępe, najpierw napraw krawędź tnącą za pomocą grubszej osełki. Pomyśl o ziarnistości od 100 do 400. Ponieważ niemal wszystkie nożyce są wykonane ze stali nierdzewnej, możesz użyć dowolnego materiału ściernego. Jeśli zależy Ci na szybkim efekcie, możesz wybrać diament. Zaletą jest to, że osełka nie będzie się wycierać na środku i posłuży przez długi czas. Jeśli jednak masz więcej czasu i zależy Ci na dokładniejszym efekcie niż ten, który dają osełki diamentowe, możesz też użyć ceramiki, tlenku glinu lub nowakulitu.

Ostrzenie wewnętrznej strony ostrza

Masz już odpowiednią osełkę? Jeśli tak, pora naostrzyć wewnętrzną stronę pierwszego ostrza. Nie chodzi tu o krawędź tnącą, lecz o płaską powierzchnię po wewnętrznej stronie. Częste używanie nożyc, podczas którego oba ostrza ocierają się o siebie, może przecież prowadzić do nierównomiernego zużycia. Właśnie to warto najpierw wyrównać. Przy okazji usuniesz też ewentualną rdzę.

Po zwilżeniu osełki wodą połóż ostrze nożyc płasko na jej powierzchni. Prowadź je w kontrolowany sposób od nasady (miejsca, w którym ostrze przechodzi przez rękojeść) aż po czubek po powierzchni osełki. Wykorzystuj całą długość osełki i nie dociskaj zbyt mocno. Osełka powinna wykonać pracę za Ciebie. Powtarzaj tę czynność, aż cała rdza, jeśli występuje, zostanie usunięta. Możesz też zaznaczyć całe ostrze markerem. Jeśli usuniesz wszystkie ślady markera, ostrze będzie całkowicie płaskie.

Następnie: krawędź tnąca

Potem pora zająć się krawędzią tnącą. Zaletą ostrzenia nożyc w porównaniu z nożem jest to, że krawędź tnąca jest stosunkowo szeroka i dobrze widoczna. Dzięki temu właściwy kąt ostrzenia jest już w zasadzie wyznaczony. Połóż ostrze na osełce pod takim kątem, aby cała krawędź tnąca stykała się z osełką. Teraz wykonaj ten sam ruch od nasady do czubka, wykorzystując całą powierzchnię ostrzącą. W zależności od tego, jak tępe były nożyce, może pojawić się zadzior (im tępsze nożyce, tym większa szansa na jego powstanie). Jeśli zauważysz zadzior, możesz zakończyć ostrzenie. Przed rozpoczęciem ostrzenia nożyce były jeszcze stosunkowo ostre? Jeśli tak, możesz zaznaczyć krawędź tnącą markerem, aby sprawdzić, czy usunięto wystarczającą ilość materiału.

Ostrze jest już wystarczająco ostre? Powtórz ten proces z drugą częścią nożyc. Jeśli pojawiły się zadziory, możesz łatwo je usunąć. Złóż obie części z powrotem i wykonaj kilka ruchów tnących. Gdy ostrza będą przesuwać się po sobie, zadziory znikną.

Inne metody ostrzenia

Udało się? Świetnie! Oczywiście istnieje wiele innych sposobów na ostrzenie nożyc. Na przykład Work Sharp produkuje elektryczne ostrzałki, których możesz używać do ostrzenia nożyc. Przykładem jest Work Sharp Ken Onion Edition, czyli rodzaj małej profesjonalnej ostrzałki z systemem prowadzenia. Za jej pomocą naostrzysz niemal każde narzędzie. Inną opcją jest Work Sharp Knife & Tool Sharpener, wyposażona w specjalny element do ostrzenia na przykład nożyc.

Masz system ostrzący Edge Pro Apex i chcesz ostrzyć nożyce? Jeśli tak, dobrym pomysłem może być zakup specjalnego adaptera, który umożliwia ostrzenie nożyc. To być może nieco droższe rozwiązanie, ale pozwala wybrać kąt według własnych preferencji. Pod tym względem elektryczne ostrzałki dają znacznie mniej możliwości.

Kolejnym systemem ostrzącym, który może się przydać, jest Spyderco 204MF Sharpmaker. System ten jest dostarczany z szerokim wyborem stalek do ostrzenia, które można także kupić osobno. Spyderco to system łatwy w użyciu. Trzeba jednak zaznaczyć, że bardzo tępe nożyce (i noże) prawdopodobnie nigdy nie będą już tak ostre jak wcześniej, jeśli użyjesz tego systemu. W takim przypadku nadal polecamy na przykład osełki diamentowe.

Możesz też użyć stalki do ostrzenia, ale wadą jest to, że to narzędzie jest stosunkowo niestabilne. Dość trudno utrzymać właściwy kąt ostrzenia. W efekcie nożyce mogą zostać naostrzone nierównomiernie. Ostrzałki szczelinowe nie są właściwym wyborem, ponieważ ostrzą obie strony ostrza, a w przypadku nożyc oczywiście nie o to chodzi.

Krótko mówiąc: istnieją różne sposoby ostrzenia nożyc. Chcesz dowiedzieć się więcej o ostrzeniu w ogóle? Tutaj dowiesz się więcej o podstawowych zasadach ostrzenia!