Jak używać ostrzałki Knivesandtools Snap Sharp?
Knivesandtools Snap Sharpener to nowy najlepszy przyjaciel Twojego noża. To właśnie dzięki tej ostrzałce Ruud Reinen aż 3 razy wygrał konkurs ostrości podczas festiwalu HaveAKnivesDay! Wspólnie z nim dopracowaliśmy jego prototyp, tworząc kompaktową i kompletną ostrzałkę do noży.
Najpierw sprawdź: jak tępy jest Twój nóż?
Zanim zaczniesz ostrzenie, warto sprawdzić, od którego etapu najlepiej zacząć. Nie za każdym razem trzeba przechodzić przez cały proces, zaczynając od gradacji 360.
Twój nóż jest naprawdę tępy? Zacznij od diamentowej płytki ostrzącej o gradacji 360. Ta stosunkowo gruba gradacja usuwa wystarczająco dużo materiału, aby odbudować stępioną krawędź tnącą.
Krawędź tnąca jest nadal w całkiem dobrym stanie, a chcesz przede wszystkim przywrócić jej ostrość? Zacznij od razu od diamentowej płytki ostrzącej o gradacji 600. Dzięki temu nie usuniesz niepotrzebnie dużej ilości stali. Jeśli nóż wymaga tylko lekkiego podostrzenia, wystarczająca może być nawet ostrzałka prętowa o gradacji 1000 lub sama skóra. Chcesz dowiedzieć się więcej o gradacjach? Przeczytaj szczegółowy artykuł.
Krok 1: otwórz Snap Sharpener
Rozsuń 2 drewniane części ostrzałki. Dzięki magnesom po użyciu ostrzałka ponownie z łatwością zatrzaskuje się w całość. Stąd właśnie nazwa Snap Sharpener! Podczas ostrzenia te same magnesy mogą przyciągać głownię. Dlatego w trakcie ostrzenia przykryj magnes kciukiem. W ten sposób ograniczysz jego działanie i zapobiegniesz niespodziewanemu przyciągnięciu głowni do drewna podczas ruchu ostrzącego.
Kciuk będzie jednocześnie wygodnym punktem odniesienia, o który możesz oprzeć głownię. Z tej pozycji delikatnie przechyl nóż, aż krawędź tnąca będzie w pełni przylegać do płytki ostrzącej. Ułatwi Ci to znalezienie odpowiedniego kąta ostrzenia i utrzymanie go podczas całego procesu.
Krok 2: znajdź odpowiedni kąt ostrzenia
Utrzymanie stałego kąta podczas każdego ruchu ostrzącego jest ważniejsze niż trzymanie się konkretnej wartości co do stopnia.
Najpierw połóż głownię dość płasko na płytce diamentowej. Następnie powoli unoś grzbiet noża, aż krawędź tnąca będzie w pełni przylegać do płytki ostrzącej. Postaraj się utrzymywać właśnie ten kąt podczas ostrzenia.
Trudno Ci ocenić, czy kąt jest odpowiedni? Pokoloruj krawędź tnącą wodoodpornym markerem. Następnie wykonaj 1 spokojny ruch po diamentowej płytce ostrzącej i sprawdź, w którym miejscu tusz został starty. Marker zniknął na całej szerokości krawędzi? Kąt ostrzenia jest prawidłowy. Jeśli tusz pozostał tylko w pobliżu samej krawędzi tnącej, trzymasz nóż zbyt płasko. Jeśli pozostał w górnej części krawędzi, kąt jest zbyt duży. Lekko go skoryguj i sprawdź ponownie.
Ten prosty sposób od razu pokaże Ci, która część krawędzi rzeczywiście ma kontakt z płytką. To szczególnie przydatne, jeśli nie masz jeszcze dużego doświadczenia w ostrzeniu z ręki.
Na początku utrzymanie odpowiedniego kąta wymaga nieco więcej uwagi. Po kilku sesjach ostrzenia zachowanie tej samej pozycji przy każdym ruchu stanie się znacznie łatwiejsze. Przede wszystkim nie spiesz się. Szybsze ostrzenie niewiele daje, jeśli przy każdym ruchu zmieniasz kąt.
Krok 3: ostrzenie na gradacji 360
Użyj diamentowej płytki ostrzącej o gradacji 360, jeśli nóż jest mocno stępiony lub krawędź tnąca wymaga odbudowy.
Umieść nasadę głowni na płytce ostrzącej. Następnie spokojnym ruchem przesuwaj nóż po diamentowej powierzchni, prowadząc go od nasady w kierunku czubka. Jednocześnie przesuwaj głownię na boki, tak aby cała długość krawędzi tnącej stopniowo przeszła po płytce.
Podczas ostrzenia zaokrąglonej części głowni w kierunku czubka trzeba nieco zmienić ruch. W miarę zbliżania się do czubka stopniowo unoś rękojeść. Dzięki temu również zakrzywiona część krawędzi tnącej pozostanie w kontakcie z płytką ostrzącą.
Nie używaj dużego nacisku. Diamentowa powierzchnia ostrzy bardzo skutecznie, a mocniejsze dociskanie noża nie przyspieszy procesu. Wręcz przeciwnie: zbyt duży nacisk może spowodować wykruszenie cząsteczek diamentu z metalowej warstwy. Takie uszkodzenie jest trwałe.
Ostrz jedną stronę tak długo, aż na całej długości przeciwnej strony krawędzi wyczujesz zadzior. To bardzo cienka warstwa stali, która podczas ostrzenia zostaje wypchnięta na drugą stronę krawędzi. Sprawdzaj ją ostrożnie opuszkiem palca, przesuwając go od powierzchni głowni w kierunku krawędzi tnącej. Nigdy nie przesuwaj palca wzdłuż ostrej krawędzi.
Wyczuwasz zadzior od nasady aż po czubek? Odwróć nóż i powtórz cały proces po drugiej stronie. Kontynuuj, aż zadzior ponownie pojawi się po stronie, od której zaczęło się ostrzenie.
Krok 4: wygładzanie na gradacji 600
Po użyciu diamentowej płytki ostrzącej o gradacji 360 lub wtedy, gdy nóż jest jeszcze stosunkowo ostry, przejdź do płytki o gradacji 600. Ten etap wygładza krawędź tnącą i redukuje głębsze ślady po ostrzeniu powstałe wcześniej.
Utrzymuj ten sam kąt ostrzenia co w poprzednim kroku. Ponownie prowadź nóż od nasady głowni w kierunku czubka i zwróć szczególną uwagę na równomierne ostrzenie obu stron.
Pod koniec jeszcze bardziej zmniejsz nacisk. Możesz też coraz częściej zmieniać stronę ostrzenia. Na przykład wykonaj 1 spokojny ruch po lewej stronie, a następnie 1 po prawej. Pomaga to stopniowo usunąć zadzior i przygotować krawędź do kolejnego etapu.
Używanie ostrzałki prętowej
Ostrzałka prętowa z tlenku aluminium ma gradację 1000 i średnicę 4 mm. W przypadku standardowej głowni możesz użyć jej po płytkach diamentowych, aby jeszcze bardziej wygładzić krawędź tnącą. Szczególnie dobrze sprawdza się przy kształtach, które trudno ostrzyć na płaskiej powierzchni.
Dobrym przykładem jest profil recurve, w którym krawędź tnąca wygina się do wewnątrz. Płaska płytka ostrząca nie jest w stanie dotrzeć równomiernie do całego takiego odcinka, natomiast okrągła ostrzałka prętowa radzi sobie z tym bez problemu.
Pręt stosuje się również po stronie, po której znajdują się nacięcia noża z ząbkowanym ostrzem. Ponownie znajdź istniejący kąt ostrzenia i spokojnie prowadź pręt przez każde ząbkowanie. Pracuj precyzyjnie i nie usuwaj więcej materiału, niż jest to konieczne.
Krok 5: polerowanie na skórze
Po ostrzeniu czas na skórę. Zamknij ostrzałkę i zacznij od grubszej strony pokrytej zieloną pastą polerską o ziarnistości około 4 mikronów. Drobne cząsteczki ścierne pomagają zredukować niewielkie ślady po ostrzeniu i jeszcze lepiej wypolerować krawędź tnącą.
Podczas polerowania prowadź nóż krawędzią tnącą przeciwnie do kierunku ruchu. Innymi słowy, przeciągaj głownię po skórze grzbietem do przodu. Gdyby krawędź tnąca była skierowana w stronę ruchu, mogłaby przeciąć skórę.
Używaj niewielkiego nacisku i przeciągaj całą głownię po skórze od nasady aż po czubek. Regularnie zmieniaj stronę i staraj się utrzymywać mniej więcej ten sam kąt co podczas ostrzenia. Na tym etapie nie jest to jednak aż tak istotne, ponieważ skóra lekko dopasowuje się do krawędzi.
Następnie przejdź do czystej strony skóry. Celowo nie została ona pokryta pastą i służy do końcowego wygładzenia krawędzi oraz usunięcia ostatnich pozostałości zadzioru. Ponownie wykonuj spokojne, naprzemienne ruchy i używaj minimalnego nacisku.
Na koniec sprawdź ostrość, na przykład na kartce papieru. Nóż przecina ją płynnie, bez większego nacisku i bez zahaczania? W takim razie krawędź została naostrzona równomiernie. Jeśli nie, kontynuuj ostrzenie jeszcze przez chwilę.
Krótka uwaga na temat nowych diamentowych płytek ostrzących
Nowa diamentowa płytka ostrząca podczas pierwszych kilku użyć często wydaje się bardziej szorstka, niż można by oczekiwać po podanej gradacji. To zupełnie normalne. Luźniejsze i nieco bardziej wystające cząsteczki diamentu docierają się podczas pierwszych sesji ostrzenia, dzięki czemu z czasem powierzchnia staje się bardziej równomierna.
Nie próbuj przyspieszać tego procesu, zwiększając nacisk. Pozwól cząsteczkom diamentu wykonać swoją pracę. Płytek ostrzących w Snap Sharpener nie można wymienić, ale przy prawidłowym, standardowym użytkowaniu posłużą przez kilka lat.
I być może najważniejsza wskazówka: nie spiesz się. Stały kąt ostrzenia, lekki nacisk i kontrolowane ruchy dają lepsze rezultaty niż wykonywanie jak największej liczby ruchów w jak najkrótszym czasie. Już po kilku sesjach zauważysz, że znajdowanie i utrzymywanie odpowiedniego kąta staje się coraz bardziej naturalne.
Zobacz wszystkie produkty Knivesandtools do konserwacji i ostrzenia.
