Od której osełki zacząć?

Podczas ostrzenia noży ważne jest, aby zacząć od odpowiedniej osełki. To, od jakiej ziarnistości należy zacząć, zależy od stanu noża. Im tępszy nóż, tym bardziej gruboziarnista powinna być osełka, czyli tym niższa powinna być ziarnistość. Jak jednak określić, od jakiej ziarnistości zacząć, skoro zależy ona od stopnia stępienia noża? Jak sprawdzić, jak bardzo stępiony jest Twój nóż? Powiemy Ci wszystko na ten temat! Poniżej znajdziesz kilka testów, które możesz przeprowadzić w domu, aby ocenić ostrość noża.

Różna ziarnistość:

Bardzo gruboziarniste: osełki o ziarnistości do 220.
Gruboziarniste: osełki o ziarnistości od 220 do 600.
Średnioziarniste: osełki o ziarnistości od 600 do 1000.
Drobnoziarniste: osełki o ziarnistości od 1000 do 3000.
Bardzo drobnoziarniste: osełki o ziarnistości od 3000 do 5000.
Ultradrobnoziarniste: osełki o ziarnistości 5000 lub wyższej.

Po ostrzeniu na osełce o niskiej ziarnistości przechodzisz do osełki o wyższej ziarnistości. Zawsze staraj się wybierać kolejny logiczny krok. Czyli od grubej do średniej, a od średniej do drobnej.

Uwaga: powyższy podział nie jest oficjalny ani sztywno ustalony. To po prostu nasza preferowana metoda.

W tym artykule posługujemy się japońską normą ziarnistości JIS.

Test 1: test wizualny

Pierwszy test polega po prostu na przyjrzeniu się stanowi krawędzi tnącej. Czasami po latach użytkowania na krawędzi tnącej widać wżery, wgłębienia, a nawet wyszczerbienia. Takie uszkodzenia naprawdę wpływają na komfort używania noża!

Nóż szefa kuchni Eden Kanso Aogami z uszkodzoną krawędzią tnącą.

Nie możesz znaleźć żadnych uszkodzeń? Od razu przejdź do drugiego testu!

Czy wyraźnie widzisz, że krawędź tnąca jest uszkodzona? Jeśli tak, użyj osełki o ziarnistości od 0 do 220 (bardzo grubej do grubej). Taka ziarnistość szybko usunie wszelkie niedoskonałości. Może nawet odtworzyć profil krawędzi tnącej. Gdy tylko usuniesz uszkodzone fragmenty, możesz przejść do drugiego testu.

Test 2: test odbicia światła

Drugi test to test odbicia światła. Umieść nóż pod źródłem światła, krawędzią tnącą skierowaną do góry. Stępione miejsca na krawędzi tnącej będą odbijać światło. Nie widzisz odbicia na krawędzi tnącej? Jeśli tak, przejdź do trzeciego testu! Widzisz odbicie światła na krawędzi tnącej? Jeśli tak, użyj osełki o ziarnistości od 220 do 600 (grubej do średniej). Koniecznie zadbaj o to, aby ostrzyć nóż pod właściwym kątem! Ostrz tak długo, aż przestaniesz widzieć odbicie na krawędzi tnącej, a następnie przejdź do kolejnego testu

Odbicie światła na krawędzi tnącej tępego noża

Test 3: test z długopisem Trzeci test to test z długopisem. Połóż przed sobą na stole długopis pod kątem około 60 stopni. Trzymaj nóż pionowo i oprzyj krawędź tnącą na długopisie. Nie naciskaj, pozwól jedynie, by ciężar noża spoczywał na długopisie. Czy nóż zsuwa się z długopisu? Jeśli tak, krawędź tnąca jest zbyt tępa albo została naostrzona pod niewłaściwym kątem!

Najpierw naostrz nóż (pod właściwym kątem) używając średniej osełki o ziarnistości od 600 do 1000, a następnie drobnej osełki o ziarnistości od 1000 do 3000, i powtarzaj test, aż nóż zacznie „trzymać się” długopisu. Jeśli tak się nie stanie, wróć do testu 2. Nóż od razu „trzyma się” długopisu? To oznacza, że nóż jest nadal odpowiednio ostry. Przejdź do czwartego testu!

Nóż bunka Sakai Takayuki nie zsuwa się z długopisu, więc jest już całkiem ostry!

Test 4: test papieru

Test papieru to chyba jeden z najbardziej znanych sposobów sprawdzenia, czy nóż jest wystarczająco ostry. To szybki i skuteczny test, a kawałek papieru prawie zawsze znajdzie się pod ręką. Trzymaj kartkę papieru przed sobą, używając tylko jednej ręki. Drugą spróbuj przeciąć papier, zaczynając od krawędzi. Jeśli nóż łatwo przechodzi przez papier, możesz przejść do kroku 5! Jeśli „zaczepia” o papier albo w ogóle go nie przecina, trzeba naostrzyć nóż. Użyj średniej osełki o ziarnistości od 600 do 1000, a następnie drobnej osełki o ziarnistości od 1000 do 3000. Powtarzaj test, aż nóż będzie z łatwością przecinał papier.

Twój nóż z łatwością przechodzi przez papier? Zwykle taka ostrość w zupełności wystarcza w przypadku scyzoryka, noża bushcraftowego lub każdego innego noża z grubszym ostrzem. Możesz naostrzyć nóż jeszcze bardziej, ale niestety taki typ noża nie utrzyma ostrości zbyt długo, ponieważ tego typu noże są często używane do bardziej wymagających zadań. Nóż kuchenny jest używany głównie do lżejszych zadań, dlatego znacznie dłużej zachowuje ostrość. Chcesz, aby nóż był jeszcze ostrzejszy? Jeśli tak, przejdź do piątego testu!

Test 5: test pomidora

Kolejny test polega na krojeniu pomidora. Ze względu na stosunkowo twardą skórkę i miękki środek jest to świetny sposób na sprawdzenie ostrości noża. Połóż pomidora na desce do krojenia i spróbuj odkroić plasterek bez wywierania nacisku.

Nóż zsuwa się z pomidora? Zacznij od drobnej osełki o ziarnistości od 1000 do 3000, a następnie użyj bardzo drobnej osełki o ziarnistości od 3000 do 5000. Nóż przecina pomidora bez jego zgniatania? Jeśli tak, Twój nóż jest wystarczająco ostry do normalnego użytku w kuchni.

Test pomidora z nożem bunka Sakai Takayuki

Polerowanie

Szukasz maksymalnej ostrości albo lustrzanej krawędzi tnącej? Osełka o ziarnistości 5000 lub wyższej (ultradrobna) nie będzie już usuwać materiału z krawędzi tnącej. W praktyce wygładza jedynie mikroskopijne nierówności ostrza. Dzięki temu nóż będzie stawiał jeszcze mniejszy opór podczas używania. Po tym kroku staraj się nie powtarzać testu papieru zbyt często, a najlepiej wcale! Test ten może bowiem wpłynąć na ostrość noża.

Innym popularnym sposobem na uzyskanie ostrości brzytwy lub lustrzanej krawędzi tnącej jest użycie po ostrzeniu na osełce pasa do polerowania ze skóry lub tkaniny. Możemy sobie wyobrazić, że przesuwanie stalowego ostrza po kawałku skóry nie wydaje się zbyt skuteczne, ale uwierz nam. Naprawdę sprawi, że Twój nóż będzie ostrzejszy.

Dodatkowe testy

Znanym testem jest golenie włosów na rękach lub nogach. Przyłóż ostrze pod ostrym kątem (prawie na płasko) do ręki lub nogi i OSTROŻNIE spróbuj zgolić włosy. Jeśli golenie jest szorstkie, możesz kontynuować ostrzenie na osełce o jeszcze wyższej ziarnistości.
Do testu z długopisem podobny jest test paznokcia. Podczas wykonywania tego testu również zachowaj szczególną ostrożność! Ustaw paznokieć pod skosem i oprzyj krawędź tnącą noża na kciuku. Jeśli nóż wbija się w paznokieć i się nie zsuwa, jest stosunkowo ostry.
Kolejnym testem, który łatwo przeprowadzisz, jest test spadającego pomidora. Trzymaj nóż krawędzią tnącą skierowaną do góry i upuść pomidora na krawędź z wysokości około 30 cm. Jeśli pomidor przecina się na pół bez żadnego oporu, Twój nóż jest ostry jak brzytwa! Możesz też spróbować zwiększać odległość między nożem a pomidorem, aby znaleźć granicę maksymalnej ostrości!

Tester ostrości

Chcesz dokładnie zmierzyć ostrość swoich noży? To możliwe! Sprawdź testery ostrości Edge-On-Up.

Chcesz też dowiedzieć się więcej o pozostałych etapach ostrzenia? Obejrzyj nasz poradnik wideo o ostrzeniu na osełkach! Nie masz pewności, pod jakim kątem ostrzyć nóż? Chętnie opowiemy Ci więcej o tym, jak ostrzyć nóż pod właściwym kątem.